De stichting Dialecten Noord-Brabant zette dit najaar een database op met geluidsopnamen van dialect. Het project heeft als doel de spraak van ouderen vast te leggen, vooral omdat het dialect steeds meer verdwijnt naarmate de jongeren langer en langer in het Nederlands onderwijs zitten. 'Wij willen een geluid bewaren', zegt dialectoloog Petra van Gennip.
Het dialectverlies verloopt niet overal even snel. In het westen van Brabant, waar veel dorpen zijn blijven klein, spreekt nog een aanzienlijk deel van de bevolking dialect, ook thuis. In de steden is dat bijna verdwenen. Onderzoekers spreken van een verschil van bijna dertig procent tussen de jongste generatie in de stad en die in het dorp.
Dat dialect niet dood is, blijkt ook uit het gebruik ervan. Veel jongeren spreken tijdens het sporten of in de kantine dialect zonder daarvan af te vallen. 'Het is geen identiteitsvraagstuk, het is gewoon hoe ze praten', zegt Van Gennip. Weliswaar maken dialecten zichzelf ook duidelijk in de grammatica: de Zuid-Nederlandse dialecten kennen een vorm van het werkwoord zijn die in het standaard Nederlands niet voorkomt.
De overheid heeft een bescheiden bijdrage toegeweegd voor het project, maar het grootste deel komt van vrijwilligers die zelf de opnamen doen. Er is een handleiding voor interviewers ontwikkeld, met vragen over het vroegere leven op de boerderij en over de taal van de markt. 'Een goed gesprek duurt twee uur, en je krijgt er geen fotomodel voor', aldus Van Gennip.