Sinds 1 januari 2024 geldt op de meeste middelbare scholen in Nederland een telefoonverbod in de klas. Als docent geschiedenis was ik aanvankelijk sceptisch. Ik verwachtte eindeloze discussies, verstopte telefoons en boze ouders. Het tegendeel bleek waar. Na een paar weken gewenning is het in mijn lessen merkbaar rustiger, en leerlingen praten in de pauze weer met elkaar in plaats van naar een scherm te staren.
Toch stoort het me dat het verbod nu wordt gepresenteerd als dé oplossing voor de concentratieproblemen van jongeren. Wie dat denkt, onderschat het probleem. Mijn leerlingen leveren hun telefoon om half negen in, maar zodra de laatste bel gaat, zitten ze tot diep in de nacht op sociale media. Wat ze daar zien, nemen ze de volgende ochtend gewoon mee de klas in: de korte filmpjes, de stellige meningen, het onvermogen om langer dan een paar minuten bij één onderwerp te blijven.
Een verbod haalt de verleiding weg, maar het leert jongeren niet hoe ze met die verleiding moeten omgaan. Dat moeten we hun wél leren. Hoe herken je een nepbericht? Waarom blijft een app je verleiden om verder te scrollen? Wie verdient er geld aan jouw aandacht? Op dit moment komen die vragen hooguit af en toe aan bod, afhankelijk van de interesse van een individuele docent.
Ik pleit daarom voor een vast vak mediawijsheid, in alle leerjaren, met een eigen plaats in het rooster. En ik zou willen dat ouders het voorbeeld van de school volgen: geen telefoon aan tafel, en 's nachts geen telefoon op de slaapkamer. Dat laatste vinden tieners vreselijk, dat weet ik. Mijn eigen dochter heeft drie dagen niet tegen me gepraat.
Het telefoonverbod is een goede eerste stap. Maar wie denkt dat het werk daarmee klaar is, maakt het zichzelf te makkelijk.
Peter de Vries is docent geschiedenis in Deventer.