De Langestraat in de Utrechtse wijk Lombok had in 2019 nog de slechtste luchtmeting van de hele stad, gemeten naar de hoeveelheid fijn stof. Een deel van het verkeer was doorgeleid naar de ring, een deel van de straten werd versmald, en aan de randen van de wijk kwamen plantenpotten. Het effect op de lucht was aanvankelijk verwaarloosbaar, aldus de eerste meting. Een jaar later was dat anders.
De luchtkwaliteit verbeterde vooral op momenten waarop niemand het had verwacht: tijdens de spits, op de momenten dat er het meeste verkeer was. De uitleg die het meetnetwerk daarvoor geeft, is dat de bomen het niet alleen doen door hun schaduw, maar door hun bladeren. Een deel van de fijnste deeltjes blijft aan het bladoppervlak hangen, en een deel daarvan komt later als regen op straat terecht. De straat was de hele periode een soort natuurlijk filter.
Het heeft volgens de gemeentelijke adviseur ook gevolgen voor de meting zelf. Een sensor die op drie meter hoogte hangt, meet anders dan een sensor die vlak boven het asfalt zit. Wie de cijfers van straten met veel groen vergelijkt met straten zonder groen, vergelijkt volgens haar twee verschillende meetopstellingen. De raad heeft daarom besloten de sensoren voortaan op gelijke hoogte te monteren.
De adviseur zegt dat het resultaat niet mag worden overschat. De verbetering komt in een deel van de stad, in een wijk die al langer aandacht kreeg en waar de bewoners organiseerden. Steden zonder bomen langs de weg, zegt zij, zullen met dezelfde maatregelen veel minder bereiken. Het voorbeeld van Lombok is volgens haar vooral een voorbeeld van wat mogelijk is, niet van wat overal werkt.