De provider die in het dorpje Zuidhorn de glasvezel aansluiting heeft aangelegd, had een eenvoudige berekening: zonder subsidies kost het aanleggen van een kilometer glasvezel in een dunbevolkte omgeving meer dan de jaaromzet per huishouden. Toch is het glas er gekomen, en de reden is dat de overheid een deel van de kosten nam.
Die steun komt uit een fonds dat oorspronkelijk bedoeld was voor gebieden waar de bevolking sterk is gedaald. De doelstelling is inmiddels verruimd: het gaat niet langer alleen om plaatsen die uitgestorven zijn, maar om elk huishouden dat onder een drempel van snelheid valt. Volgens de programmamanager is dat een verschuiving die logisch volgt uit het feit dat de vraag naar bandbreedte is gestegen.
Het effect is groter dan alleen de snelheid. In het dorp kwamen de leerlingen van de lagere school tijdens de lockdown naar de bibliotheek, omdat thuis de verbinding te traag was. Sinds het glas ligt, wordt de bibliotheek gebruikt als studieplek, en de directeur zegt dat de vraag naar rustige plekken alleen maar is toegenomen. Ook de huisarts noemt het belangrijk dat patiënten beelden van hun onderzoek kunnen bekijken.
De uitdaging ligt volgens de programmamanager in de volgende ronde. De aanleg van de buitenranden is duurder dan die van de kern, en de gebieden die nu aan de beurt komen, liggen nog verder buiten. Zij rekent op nieuwe vormen van samenwerking, bijvoorbeeld met gemeenten die de openbare grond willen delen. Anders, zegt zij, wordt de aansluiting van het ene dorp op het volgende steeds duurder en steeds moeilijker te realiseren.