C2 · Lesson 282 · Language & culture (C2)

Proverbs in real use

Understand proverbs the way native speakers actually use them: cut short, alluded to and twisted.

Grammar

Half a proverb is enough

Native speakers often say only the first half of a well-known proverb and let the listener finish it: Tja, wie a zegt… (…moet ook b zeggen), Als de kat van huis is… (…dansen de muizen op tafel).
Proverbs are often alluded to rather than quoted: Nu mag hij op de blaren zitten. (from wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten), Hier geldt echt: oost west, thuis best.
Headlines and ads twist proverbs, keeping the rhythm but changing a word: Oost west, thuis werkt best (about working from home). You only get the joke if you know the original.
Register: proverbs sound folksy and a bit old-fashioned. Speakers often signal distance with zoals het spreekwoord zegt, zoals mijn oma altijd zei or an ironic tone. Piling them up sounds like a parody; one well-placed proverb sounds natural.

what you hear	full proverb	meaning
Wie a zegt…	Wie a zegt, moet ook b zeggen.	in for a penny, in for a pound
Als de kat van huis is…	…dansen de muizen op tafel.	when the cat's away, the mice will play
Wie het laatst lacht…	…lacht het best.	he who laughs last laughs best
Beter een goede buur…	…dan een verre vriend.	a near neighbour beats a distant friend
Wie zijn billen brandt…	…moet op de blaren zitten.	you've made your bed, now lie in it

Vocabulary

wie a zegt, moet ook b zeggen
in for a penny, in for a pound
als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel
when the cat's away, the mice will play
oost west, thuis best
there's no place like home
wie het laatst lacht, lacht het best
he who laughs last laughs best
beter een goede buur dan een verre vriend
a good neighbour is worth more than a distant friend
eerlijk duurt het langst
honesty is the best policy
de appel valt niet ver van de boom
like father, like son
hoge bomen vangen veel wind
the higher you rise, the more criticism you get
wie niet sterk is, moet slim zijn
if you're not strong, you have to be smart
na regen komt zonneschijn
every cloud has a silver lining
wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten
you've made your bed, now you must lie in it
zoals het spreekwoord zegt
as the saying goes