Dutch collocations: which verb goes with which noun?
Een besluit nemen, een vraag stellen, aandacht besteden aan. Learn the verb–noun combinations that make Dutch sound native, and the English traps.
At an advanced level, your grammar can be flawless and your Dutch can still sound foreign. Usually the reason is collocations: the combinations of words that native speakers always use together. A Dutch speaker neemt a decision, stelt a question and besteedt attention. Translate the English verb and you get sentences that are perfectly understandable, and immediately recognisable as non-native.
This guide shows you the most important verb–noun combinations, the English calques to avoid, and the grammar that comes with them.
What is a collocation?
A collocation is a word combination that is fixed by habit, not by logic. There's no rule that says a question must be gesteld (put) rather than gevraagd (asked). It just is. In English you make a decision; in Dutch you take one:
- We moeten vandaag een besluit nemen. — We have to make a decision today.
- Mag ik een vraag stellen? — May I ask a question?
- In de cursus wordt veel aandacht besteed aan uitspraak. — The course devotes a lot of attention to pronunciation.
Collocations differ from idioms. In an idiom like de knoop doorhakken (to make the final decision) the meaning isn't clear from the words. In a collocation like een besluit nemen the meaning is clear; it's only the choice of verb that's fixed. That's what makes them tricky: you understand them when you read them, so you don't notice them, and then you can't produce them yourself.
The light verbs: nemen, maken, doen, stellen…
Most collocations are built on a small set of "light" verbs that carry little meaning of their own. Learning which nouns go with which verb is the core of the job.
| Verb | Typical nouns |
|---|---|
| nemen | een besluit, een beslissing, afscheid, de tijd, een risico, ontslag, maatregelen |
| maken | een fout, een afspraak, ruzie, een foto, een opmerking, plezier, kans (op) |
| doen | een poging, onderzoek, een voorstel, een belofte, aangifte, moeite, een beroep op |
| stellen | een vraag, een eis, een voorwaarde, een diagnose, vertrouwen (in), prijs (op) |
| voeren | een gesprek, campagne, beleid, actie, een discussie |
| houden | een toespraak, een lezing, een vergadering, rekening met, toezicht op |
| leveren | een bijdrage, kritiek, commentaar, bewijs |
| treffen | maatregelen, voorbereidingen, een regeling, een beslissing |
| leggen | contact, de nadruk (op), een verband |
| brengen | een bezoek (aan), ter sprake, in rekening, op de hoogte |
A few examples in context:
- De politie doet onderzoek naar de brand. — The police are investigating the fire.
- Hij heeft gisteren ontslag genomen. — He resigned yesterday.
- De partij voert campagne in het hele land. — The party is campaigning throughout the country.
- Wij brengen u geen extra kosten in rekening. — We won't charge you any extra costs.
- Ik wil de nadruk leggen op de veiligheid. — I want to put the emphasis on safety.
Notice the difference between ontslag nemen (to resign) and ontslag krijgen (to be dismissed). One verb changes the whole story.
Formal and neutral pairs
Some nouns take two verbs with a difference in register. The second is typical of formal and written Dutch:
- een beslissing nemen → een beslissing treffen
- maatregelen nemen → maatregelen treffen
- kritiek hebben op → kritiek uiten op / kritiek leveren op
- helpen bij → een bijdrage leveren aan
Het bestuur heeft nog geen beslissing getroffen. — The board has not yet taken a decision.
English traps
Because English and Dutch are so close, it's tempting to translate collocations directly. Some of these calques are simply wrong; others are heard in casual speech but count as anglicisms that you should avoid in writing.
| English | Calque (avoid) | Dutch |
|---|---|---|
| make a decision | een beslissing maken | een beslissing nemen |
| ask a question | een vraag vragen | een vraag stellen |
| take a photo | een foto nemen | een foto maken |
| pay attention to | aandacht betalen aan | aandacht besteden aan, letten op |
| take an exam | een examen nemen | een examen doen, afleggen |
| take place | plaatsnemen | plaatsvinden |
| make progress | vooruitgang maken | vooruitgang boeken |
| make sense | sense maken | logisch zijn, ergens op slaan |
Een foto nemen is normal in Belgium, but in the Netherlands you maakt a photo. Two more deserve a comment. Plaatsnemen exists, but means "to take a seat": Neemt u plaats. — Please take a seat. The event itself vindt plaats: De vergadering vindt morgen plaats. And een examen afnemen means "to administer an exam", which is what the examiner does, not the candidate.
Tip: When you're unsure, put both versions in quotation marks into a search engine or check a good dictionary such as Van Dale. A collocation that natives use will show up far more often than a calque.
Collocations with a fixed preposition
Many collocations come with a preposition, just like the verbs with prepositions and nouns with prepositions you already know. You have to learn the whole package:
| Collocation | English |
|---|---|
| aandacht besteden aan | to devote attention to |
| rekening houden met | to take into account |
| in aanmerking komen voor | to be eligible for |
| een bijdrage leveren aan | to contribute to |
| kritiek uiten op | to criticise |
| een beroep doen op | to appeal to, call on |
| een rol spelen bij / in | to play a part in |
| invloed hebben op | to have an influence on |
When the object is a thing or a clause, the preposition combines with er or daar, and met turns into mee (see the word er):
- Houd er rekening mee dat de winkels op zondag gesloten kunnen zijn. — Bear in mind that the shops may be closed on Sunday.
- Daar hebben we te weinig aandacht aan besteed. — We paid too little attention to that.
- Komt u ervoor in aanmerking? — Are you eligible for it?
Grammar inside a collocation
Treat a collocation as one unit that behaves like a separable verb: the noun stays in the middle of the sentence and the verb moves according to the normal rules.
- Geld speelt geen rol. — Money is no object.
- Ik weet dat geld geen rol speelt. — I know that money is no object.
- Geld heeft nooit een rol gespeeld. — Money has never played a part.
Negation. A collocation with a bare or indefinite noun is negated with geen, not niet:
- Hij heeft geen rekening gehouden met de kosten. — He didn't take the costs into account.
- Dat speelt geen rol. — That doesn't matter.
But when the noun is part of a prepositional phrase, you use niet:
- U komt niet in aanmerking voor deze subsidie. — You are not eligible for this grant.
- Dat punt is niet ter sprake gekomen. — That point did not come up.
Our guide to niet or geen explains the general rule.
Adjective + noun collocations
Collocations aren't only about verbs. Adjectives combine with nouns in fixed ways too, and English intuition often fails:
- felle or scherpe kritiek — fierce criticism
- een grove fout — a gross error
- ernstige gevolgen — serious consequences
- hevige regenval — heavy rainfall
- sterke koffie — strong coffee
- een dringend verzoek — an urgent request
- harde cijfers — hard figures
- een diepe indruk maken — to make a deep impression
Heavy traffic is druk verkeer; zwaar verkeer means heavy goods vehicles. Each language carves up intensity in its own way.
How to learn collocations
- Learn chunks, not single words. Don't write down aandacht = attention; write down aandacht besteden aan = to devote attention to.
- Read actively. Newspapers like NRC, de Volkskrant and NOS.nl are full of collocations. When a verb surprises you, note the whole phrase.
- Recycle them. Use new collocations in your own writing within a few days, otherwise they slip away.
- Group them by verb. A list of everything you can nemen, doen or stellen is easier to remember than a random list.
Quick summary
- Collocations are fixed combinations: een besluit nemen, een vraag stellen, aandacht besteden aan.
- A small set of light verbs (nemen, maken, doen, stellen, voeren, houden, leveren, treffen) does most of the work.
- Formal Dutch prefers treffen, uiten and leveren in some combinations.
- Watch out for calques; say een foto maken, een examen doen, plaatsvinden, vooruitgang boeken.
- Prepositions are part of the collocation; with things use er/daar + preposition (er rekening mee houden).
- Negate bare nouns with geen (geen rol spelen), prepositional phrases with niet (niet in aanmerking komen).
Practise it
Drill the most useful combinations in Collocations, and review the prepositions in Verbs with fixed prepositions and Nouns with fixed prepositions.